#WOT 12: Controle

06. Krommedijk

0      0

When you´re happy you enjoy the music. When you´re sad you understand the lyrics.

Er zijn maar weinig tegeltjeswijsheden die mijn tienerjaren beter beschrijven als deze, maar dat wil niet zeggen, dat ik van het luisteren naar al die teksten nu zoveel wijzer werd. Verdere verwarring was vaker het resultaat. Omdat het totaaloverzicht over mijn leven mij ontbrak, verloor ik mezelf in de geringste details, en ik kon daar uren over mijmeren. Daar had ik niet eens Engelse teksten voor nodig, ik kon al struikelen over ogenschijnlijk eenduidige teksten als Verdronken vlinder van Boudewijn de Groot en Lennaert Nijgh.

Ik kan zonder vliegen leven, wat zal ik nog langer geven om een vlinder die verdronken is in mei.

Of was de vlinder verdronken in mij? Heette de elpee daarom Voor de overlevenden? Zou ik dat vliegen, wat dat dan ook was, dan ook verliezen? Jaren later heb ik, na afloop van een concert, nog op De Groot staan te wachten, en toen hij voor mij zijn handtekening op een cd zette, dacht ik nog heel even: Zal ik het hem nu vragen? Maar omdat het overduidelijk was, dat wat Boudewijn betrof deze handtekeningensessie zo snel mogelijk afgelopen mocht zijn, heb ik het maar gelaten.

Het psychedelisch navelstaren in het midden van de jaren zestig leverde geweldige teksten op over hallucinerende middelen, de zin van het bestaan en de noodzaak tot verandering.

Try to realize it’s all within yourself, no-one else can make you change.

zong George Harrison in het eerste nummer van kant twee van Sgt. Peppers Lonely Hearts Club Band. Hij was diep onder de indruk van dit inzicht, maar met een essentieel gebrek aan controle over zijn eigen leven, kon deze veertienjarige er verder niets mee. Ja, ik noteerde deze wijsheden in mijn schoolagenda, of onderaan het repetitieblaadje met mijn vertaling van een onbegrijpelijk stuk Plato. Of was het een onbegrijpelijke vertaling van een stuk Plato?

Born high forever to fly – wind velocity nil  – wanna high forever to fly.

zong Donovan in Mellow Yelow, en deze tekst was minder problematisch. Dit ging gewoon over drugs en stoned worden. Hoewel, gewoon? Zou ik dat ook eens een keertje moeten proberen? Wilde ik die controle over mezelf wel kwijt? En hoe kwam ik dan aan die drugs? De aanwijzing van Donovan verderop in het lied, dat je high kon worden van een gedroogde bananenschil, klopte in ieder geval niet. Dat hadden een paar klasgenoten in de middagpauze geprobeerd, en die waren alleen maar erg misselijk  geworden.


Controle ~ 1) Beheer 2) Beheersing 3) Bescherming 4) Bewaking 5) Bewind 6) Bestuur 7) Check 8) Deel van fabricage 9) Echtheidsonderzoek 10) Herexamen 11) Hoede 12) Inspektie 13) Inspectie 14) Kaartcontrole 15) Keuring 16) Nagaan 17) Nazicht 18) Op zicht 19) Onderhoudsmiddel (crypt.) 20) Surveillance 21) Schouwing 22) Schouw 23) Toetsing 24) Toezicht


Bij de boeken- en platenzaak, waar je goedkope elpees kon kopen, verkochten ze ook gestencilde songbooks, met daarin alle teksten van populaire groepen of zangers. En toen ik eenmaal overtuigd fan van Leonard Cohen was geworden, had ik ernstig behoefte aan zo’n boek. Ik voelde wel, dat de man mij veel te vertellen had, maar ik verstond niet alles wat hij zong. Mijn Engelse idioomboek was hier niet op berekend. Herman van Veen had Suzanne al voor me vertaald, en met het woordenboek naast me probeerde ik The stranger song en Sisters of mercy  in begrijpelijk Nederlands om te zetten. Het was wel duidelijk dat deze laatsten geen onbekende kloosterorde waren, maar wat deze dames nu precies te maken hadden met de werken der liefde, begreep ik nog niet. Daarvoor zat ik waarschijnlijk op een te katholieke school.

Yes you, who must leave everything, that you cannot control.

It begins with your family, but soon it comes round to your soul.

Alhoewel deze regels mij van meet af aan enorm aanspraken, heeft het nog jaren geduurd voor ik ze echt onder ogen durfde te komen. Wilde ik niet toegeven dat ik een control freak was? Of wist ik diep vanbinnen toen al, dat mijn heil niet lag in het gezin waarin ik opgroeide? Dat George Harrison gelijk had, toen hij zei dat ik de enige was, die mijzelf kon veranderen? Durfde ik de consequenties daarvan nog niet aan?

In één ding had Leonard Cohen ongelijk: het proces voltrok zich in omgekeerde volgorde. Ik had een crisis nodig om in te zien, dat de ander kant van controleren loslaten is. En dat heb ik gedaan.

Natuurlijk ben ik nog steeds een control freak. Alleen kies ik de terreinen, waarover ik controle wil houden, tegenwoordig wat zorgvuldiger uit. Mijn boeken staan nog steeds op alfabet, ik eet mijn brood niet met een groot mes en mijn avondeten niet met een kleine vork. De vaatwasser vul ik ieder keer op dezelfde manier en glazen was ik altijd gewoon af. Mijn viltstiften liggen allemaal met de punt naar boven in hun eigen doosje. Ik kleur keurig binnen de lijntjes, maar bepaal zelf waarheen die lijnen lopen en waar ze zich sluiten.

En mijn familie mag van me denken, wat ze willen. Daarover heb ik toch geen controle.

 

#WOT: betekent Write on Thursday. Iedere donderdag verschijnt er een woord waarover je iets kunt schrijven, vloggen of ploggen. Laat een link achter naar je eigen blog onder het woord van die week zodat iedereen mee kan lezen.

De #WOT is bedacht door Karin Ramaker. Daarna is het overgenomen door Irene van Putten, vervolgens door Hendrik-Jan de Wit en nu dus door Martha Pelkman.

 

 

 

 

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

Post-navigatie:




Gerelateerde blogposts:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Scroll Up
%d bloggers liken dit: