Op zaterdag vraagt het dagblad Trouw wekelijks aan een meer of minder bekende Nederlander welke levenslessen deze persoon geleerd heeft. Met keurig genummerde tussenkopjes zijn dit goed leesbare artikelen, die ik graag tot mij neem. En het kon natuurlijk niet uitblijven dat ik me aan deze serie ben gaan spiegelen en mezelf de vraag ben gaan voorhouden welke lessen het leven mij, onbekende Nederlander, geleerd heeft. Dat wil zeggen tot nu toe, want als er ergens sprake is van éducation permanente, dan is dat in het echte leven natuurlijk.

Levenslessen lenen zich niet voor klassikaal onderwijs, ze zijn strikt persoonlijk en benadrukken wellicht beter dan wat ook onze individualiteit. Ze zijn met niemand te delen, ook niet met de mensen die het dichtst bij je staan: het gezin waar je uit kwam en het gezin dat je wellicht zelf stichtte. Iedereen moet met zijn eigen capaciteiten door het leven heen en zelfs als we context en gebeurtenissen met anderen delen, is er altijd nog de unieke wijze waarop ieder individu daarop reageert. Zelfs als mijn ouders geprobeerd hebben hun vier kinderen allemaal dezelfde opvoeding te geven, dan nog weet ik zeker dat ik daar anders op gereageerd heb dan mijn broers en zus.

Doorzetten stond bij mijn ouders hoog in het vaandel. Ze hadden de crisistijd meegemaakt, waren niet helemaal ongeschonden door vijf oorlogsjaren heen gekomen en wilden in hun leven meer bereiken dan hun ouders. Ze lieten hun familie in Friesland achter en kwamen uiteindelijk in Dordrecht terecht. Ook mijn moeder ging werken, waardoor wij zo’n beetje de eerste sleutelkinderen van de straat werden. Maar we hadden wel een koelkast en later natuurlijk ook een televisie en een auto, en meubels die zo uit het tijdschrift Goed Wonen hadden kunnen komen. Op vakantie gaan vonden pa en ma in die jaren waarschijnlijk zonde van het geld, want het vakantiegeld bleef op de bank staan of werd geïnvesteerd in een nieuwe stoel of nieuwe gordijnen.

Ze moesten er ook niet aan denken dat hun zoons een hele zomervakantie lang thuis rondhingen. We werden op de trein gezet om in Friesland te gaan logeren en later werden we indringend gestimuleerd een vakantiebaantje te zoeken. Een nieuwe fiets of een eigen platenspeler konden we misschien zelf wel verdienen.


Opgeven ~ 1) Aanmelden 2) Aanvragen 3) Afhaken 4) Afschrijven 5) Afstappen 6) Afzeggen 7) Bekendmaken 8) Braken 9) Capituleren 10) Declareren 11) Dicteren 12) Gelasten 13) Inschrijven 14) Intekenen 15) Opofferen 16) Overgeven 17) Prijsgeven 18) Roemen 19) Staken 20) Verliezen


Het bedrijf heette Chefaro, een afkorting voor Chemische Fabriek Rotterdam, en het was gevestigd aan de Dordtse Kilkade. In de zomer van 1971 lag hier vijf weken lang mijn vakantiebesteding, want ik wilde een bandrecorder kopen en liet hiermee onbewust zien een goede zoon van mijn ouders te zijn.

Zonder mijn vader waren die vijf weken wel een stuk korter geweest, want al na de eerste dag op de chemische fabriek zat ik er helemaal doorheen. Het laden en lossen van zakken met chemicaliën was zwaar werk en de sfeer op het bedrijf was intimiderend. Mijn tijdelijke collega’s waren argwanend en misschien had ik beter niet kunnen zeggen dat ik op het gymnasium zat. Een kantine was er niet. In een oud laboratorium, dat nog de sporen droeg van een vroegere explosie, waren een paar tafels en stoelen neergezet en daar moesten de arbeiders het mee doen. De melk was gratis, maar dat bleek alles te maken te hebben met de gevaarlijke stoffen, waarmee we werkten. Gezonde melk als  tegenwicht tegen ongezonde arbeidsomstandigheden.

Toen ik na de eerste werkdag naar huis fietste, was ik bereid de droom van die bandrecorder op te geven. Zo hard had ik hem nu ook weer niet nodig. Ik werkte via een uitzendbureau, dus ik kon stoppen wanneer ik wilde en hoefde dan alleen nog maar terug om mijn urenbriefje voor die ene dag te laten tekenen. Dat vertelde ik thuis, maar mijn ouders waren het totaal niet met mij eens en de volgende ochtend stond mijn vader om half zeven aan mijn bed. Opgeven stond niet in ons woordenboek en ik moest het hart niet in mijn donder hebben te stoppen met dit vakantiewerk. Hij schopte me nog net niet de deur uit en om half acht stond ik weer aan de fabriekspoort.

Niet opgeven, doorzetten en verder gaan leek jarenlang een belangrijke levensles te zijn, totdat dit uitgangspunt zich tegen zichzelf begon te keren. Ik werd vijftig, mijn moeder en mijn zus overleden en ik had geen zin meer om op deze wijze door te gaan. Het had me veel gebracht, maar ik was mezelf kwijtgeraakt. Als een bandrecorderband had ik alle ouderlijke lessen, hun uitgangspunten en taboes en al hun goed- en afkeuringen in me opgenomen en ik wilde ervan af. Ze pasten niet bij mij.

Hoewel het voor iemand, die geschiedenis gestudeerd heeft, lastig is het verleden los te laten, heb ik daarna onder professionele begeleiding in ieder geval deze belangrijke levensles geleerd: overschat je ouders niet. Met opgeven in de vorm van loslaten is niets mis.

 

WOT betekent Write on Thursday. Iedere donderdag verschijnt er een woord waarover je iets kunt schrijven, vloggen of ploggen. Laat bij Martha een link achter naar je eigen blog.

Print Friendly, PDF & Email