Excuses

04. Markettenweg

     2

Op de lagere school was mijn klasgenoot Jan onbetwist kampioen in originele excuses. Ondanks dat hij vlak bij school woonde, presteerde Jan het toch om regelmatig te laat te komen. Hij was de enige zoon van ouders, die in mijn herinnering deftig en ook wat ouder waren. Zijn vader was notarisklerk en kleedde zich hiernaar, met een lange zwarte overjas en een hoed. Toen Jan op een middag te laat in de klas kwam, bracht hij hiervoor een goed excuus mee: hij had nog met zijn vader moeten wandelen. De juf keek enigszins verbaasd, maar geloofde hem op zijn woord. Wij, zijn klasgenoten, vonden dit ook heel aannemelijk, want aan de overkant van de straat hadden we hem inderdaad al vaak naast zijn vader zien lopen, samen op weg naar het notariskantoor om de hoek.

Het ging er bij Jan thuis blijkbaar anders aan toe dan bij ons, en ook zijn volgende excuus slikten we voor zoete koek. Tussen de middag kwam er blijkbaar nog warm eten op tafel, maar deze keer had zijn moeder de aardappels aan laten branden. Nieuwe aardappels schillen en koken kost tijd en dus kwam Jan weer te laat op school. Van iedere andere klasgenoot hadden we dit een raar verhaal gevonden en waarschijnlijk hadden we hem keihard uitgelachen, maar Jan niet. Misschien was hij daarvoor gewoon te aardig en misschien hielp het feit, dat hij voor zijn verjaardag royaal op marsepeinen paashaasjes getrakteerd had.

Excuses zijn er in soorten en maten en toen ik nog leraar was kwamen ze allemaal voorbij. Alledaags en geloofwaardig zoals files, lekke banden en bruggen die open, dan wel dicht staan. Alle vormen van medisch moeten: naar de huisarts, tandarts, orthodontist of fysiotherapeut, bloed laten prikken en afspraken in het ziekenhuis. Rijlessen die niet zonder financiële gevolgen afgezegd konden worden en rijexamens, die door de rijschool collectief afgesproken waren. En speciaal voor Turkse en Marokkaanse leerlingen het als tolk bijstaan van hun ouders, bij iedere afspraak met de Nederlandse bureaucratie.

Boeiender waren de minder alledaagse verhalen, die niet met een afsprakenkaart bewezen konden worden. Vaders of moeders, die met een nieuwe partner gingen trouwen. Zeventienjarige leerlingen die nog een broertje of zusje kregen en onmogelijk hadden kunnen leren voor de repetitie van de volgende dag. De hond, die het stageverslag had opgegeten of het springen van de waterleiding, midden in de nacht. Thuis moeten blijven wachten op het bezorgen van de wasmachine, omdat vader en moeder niet op hun werk gemist konden worden.

Aan al deze leerlingen moest ik de afgelopen week terugdenken, toen ik in de krant tot driemaal toe excuses van volwassen en goed opgeleide landgenoten las, waar zij zich indertijd voor geschaamd zouden hebben.

Samen met haar man, de burgemeester, had een prominent lid van de Eerste Kamer hun monumentale ambtswoning op kosten van de gemeente Wassenaar laten verbouwen voor 630.000 euro, waarbij de huur van 860 euro niet verhoogd werd. Het echtpaar had naar eigen zeggen toch echt voor een sobere aanpak gekozen, want zij waren nog steeds echt de arme sloebers van de straat.

Omdat de beloningen voor topmensen van verzekeringsmaatschappij ASR marktconform worden, gaan hun jaarsalarissen in stappen van meer dan 200.000 euro omhoog. Natuurlijk investeert de verzekeringsmaatschappij, als voormalig staatsbedrijf nog gered door de Nederlandse belastingbetaler, de opgehaalde premies niet in wapenhandel of tabak. Hun woordvoerder vermoedt dat ook bovenstaande salarisverhogingen in de pas lopen met de verwachtingen, die wij hebben van een verzekeraar. Bovendien, zo voegde hij hieraan toe, ligt het aan je referentiekader of twee ton veel geld is.

De oprichter van een Christelijke zorgboerderij, die een cliënte jarenlang seksueel misbruikte, meent nog steeds dat hij niets verkeerds gedaan heeft. Hij zag zichzelf als grootvader en vriendfiguur van de kwetsbare en instabiele vrouw en vindt dat zij een prima relatie hadden. Zij voelde zich twintig jaar ouder, ik twintig jaar jonger. Dus we pasten perfect bij elkaar. Het woord gemeenschap heeft bij deze zorgboerderij wel een heel rare klank gekregen.

De Fransen hebben er een mooi spreekwoord voor: Qui s’excuse s’accuse. Mensen die zich op deze wijze verontschuldigen, beschuldigen zichzelf. Maar al hun woorden kosten blijkbaar minder moeite dan een oprecht en welgemeend sorry.

Ken je het verhaal achter I don’t like Mondays van de Boomtown Rats? Op 29 januari 1979 schoot de zestienjarige Brenda Ann Spencer in San Diego, Californië, twee volwassenen dood en verwondde acht kinderen en een politieagent. Een reden hiervoor kon ze niet geven, verder dan de woorden I don’t like Mondays, this livens up the day  kwam ze niet. Geen excuus, geen sorry.

Schietpartijen als deze, of die van de afgelopen week in Parkland, Florida, stop je trouwens niet door leraren te bewapenen. Daarvoor heb ik teveel collega’s meegemaakt die minder stabiel waren dan de meeste van hun leerlingen. Een gewapende leraar die geen orde kan houden, ik  moet er niet aan denken.

Print Friendly, PDF & Email

Post-navigatie:




Wat je niet wil missen:

2 thoughts on “Excuses

  1. Ken je het kleinkunstnummer Het geschiedenispracticum van Verreck en Pleijsier? De geschiedenisleraar gaat de Franse revolutie in praktijk brengen: want jullie zijn het volk en ik ben Robespierre is de laatste zin van dit liedje. Dat doet me erg twijfelen aan bewapende leraren voor de klas.

    1. Nee, dat nummer ken ik niet. Ga het opzoeken! En wat dacht je van Pierre Bokma als leraar Duits? Nee, ook daar moet ik niet aan denken.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: